İlmi­nin fazla, ame­li­nin çok olması ile gurura kapı­lan kimse, mari­fet sahibi değil­dir. Çünkü şeytan da pek fazla bil­giye sahipti. man­tık yürüt­mek sure­tiyle, ate­şin top­rak­tan daha hayırlı oldu­ğunu iddia etti. Hal­buki melek­lere hoca­lık yapı­yordu. Sonunda kendi nef­si­nin üstün oldu­ğunu söy­le­yip kibir­lendi. Böy­lece Allahü teala­nın gada­bına uğradı ve lanete müs­te­hak oldu. Ebedi ola­rak rah­met der­ga­hın­dan kovuldu. Ey oğlum! Sakın! Çok sakın! iyi iba­det­le­rine, yük­sek ilmine aldanma. Çünkü Bel’am-ı Baura ve Ber­sisa en çok iba­det eden­ler­den­dir­ler. Fakat sonunda, nefs ve şeytana uya­rak dün­yaya bağ­lan­dı­lar. Ahi­ret­le­rini ziyan etti­ler. Rezil rüsva oldu­lar.
Ey oğlum! Kal­binde ufak bir leke görür­sen, oruç tut. Git­mezse, az konuş­maya bak. Git­mezse, günah­lar­dan şiddetle kaç. Yine git­mezse, her hali iyi bilen Allahü tealaya yal­var­maya, sız­lan­maya başla.
Bil­gi­siz­lik ölüm­dür. Allahü teala ilim ver­dikçe can­lan­maya baş­lar. Her bilgi bir vebal­dir. Bu vebal­den kur­tul­mak amel etmekle müm­kün olur. Her amel fayda ver­mez. Fayda ver­mesi Allahü teala için yapıl­maya bağ­lı­dır. İhlas elde edil­me­dikçe, kur­tu­luşa eril­mez.
Salih müs­lü­man­lar, Allahü teala­nın hük­müne boyun eğer­ler, gelen şiddet ve bela­lara sab­re­der­ler, aza kanaat eder­ler. Allahü teala­dan baş­ka­sın­dan kork­maz­lar ve kim­se­den bir şey bek­le­mez­ler. Ancak Allahü teala­dan ister­ler. İnsana, yük­sek makam­ları veren, aşağı düşü­ren aziz ve zelil ede­nin Allahü teala oldu­ğunu bilir­ler.
Salih müs­lü­man­lar, Pey­gam­ber efen­di­mi­zin sünnet-i şeri­fine tam uyar­lar. Onla­rın kor­kusu, son nefes için­dir. Onlar, az konu­şur­lar. Öfke­le­rini tutar­lar, şehvet­le­rini yener­ler. Nefis­le­ri­nin arzu­la­rını yap­maz­lar. Allahü tealayı unut­tu­ra­cak bütün engel­leri orta­dan kal­dı­ra­rak. hep o’nunla bera­ber olmaya bakar­lar. Böy­lece nefis­le­rini alçal­tıp, ruh­la­rını yük­sel­tir­ler.
Nefse, Allahü teala­nın kaza ve kade­rine rıza gös­ter­mek kadar zor gelen bir şey yok­tur. çünkü, kadere razı olmak, Allahü teala­nın hük­müne boyun eğmek, nef­sin istek­le­rine zıt­tır. Nefs bun­ları iste­mez. Saadete kavuş­mak, nef­sin rıza­sını terk edip, Allahü teala­nın rıza­sına koş­makla müm­kün­dür. Saadete kavu­şan­lara müj­de­ler olsun.